Sterrenkijken in Drenthe: kamperen onder de donkerste hemel

Als er in Drenthe een plek is waar de sterrenhemel echt indruk maakt, dan is het de hoek rond Wateren en Oude Willem. De provincie noemt het Drents-Friese Wold een van de donkerste plekken van het Nederlandse vasteland, met naar schatting rond de 2.900 zichtbare sterren tegen een stuk of vijftig in de stad. Camping de Blauwe Lantaarn ligt aan de rand van dat park, op het buurtschap Wateren, waar de dichtstbijzijnde straatverlichting kilometers verderop staat. Overdag is dit een gewone, gezellige familiecamping met een verwarmd zwembad van achttien bij zeven meter en een waterglijbaan van vierendertig meter; 's avonds is het vooral heel stil en heel donker.

Het terrein wordt gerund door Rens en Mischa met hun gezin, en dat merk je: kleinschalig van opzet, met ruime plaatsen met zestien ampere en eigen wateraansluiting. In het hoogseizoen is er een animatieteam, in de meivakantie, met Hemelvaart en Pinksteren en van 18 juli tot 20 augustus. Wie geen eigen kampeerspullen heeft, huurt een lodge, een trekkershut, een verandachalet of een vakantiehuisje. Voor het sterren kijken is de ligging het grote voordeel: je hoeft het terrein niet af, en dat is maar goed ook, want het nationaal park zelf is na zonsondergang niet toegankelijk.

Camping de Oosterweide ligt in het open landschap bij Pesse, tussen het Dwingelderveld in het westen en het Mantingerveld en Hijkerveld in het oosten. Het is een kleinschalige SVR-camping met drieenveertig royale plaatsen, gescheiden door beukenhagen, op een parkachtig terrein met meer dan vijfendertig boom- en fruitsoorten. Eigenaren David en Yvonne kiezen bewust voor rust en ruimte in plaats van animatie en massa, en juist dat maakt het hier na zonsondergang zo aangenaam: geen disco, geen speeltuinverlichting, alleen het geluid van de wind door de hagen.

De mooiste plek om te kijken is de autovrije boomgaard tussen de hoogstamfruitbomen. Die plaatsen zijn niet afgebakend en bedoeld voor een tent, vouwwagen, daktent of buscamper; caravans staan op de reguliere velden, waar de auto bij de plaats mag. De camping is volledig energieneutraal en gasloos, met zonnepanelen, een warmtepomp en zes laadpalen van tweeentwintig kilowatt, en draagt het Green Key Goud-label. Hoogeveen ligt ongeveer zes kilometer naar het zuiden, dus voor de donkerste hemel richt je je blik hier naar het noorden en het oosten.

Nergens in Drenthe is de band met de sterrenkunde zo zichtbaar als bij Hooghalen. Op het terrein van het voormalige kamp Westerbork staan de veertien schotelantennes van de Westerbork Synthese Radio Telescoop op een rij in het bos. Eerlijk is eerlijk: die telescoop kijkt niet naar licht maar naar radiogolven, dus hij staat hier voor de radiostilte en niet voor de duisternis. Dat het in deze hoek van Midden-Drenthe ook nog eens uitzonderlijk donker is, is voor kampeerders mooi meegenomen. Via het Melkwegpad van Staatsbosbeheer, een schaalmodel van het zonnestelsel van zo'n 2,7 kilometer dat volledig verhard en dus ook met kinderwagen of rolstoel te doen is, wandel je van planeet naar planeet richting de antennes; heen en terug kom je op ongeveer vijf kilometer.

Camping Tikvah ligt aan de Oosthalen, op loopafstand van het Herinneringscentrum Kamp Westerbork en tegen het bos, de heide en de zandverstuivingen aan. Het is een kleinschalige familiecamping met een positief-christelijke sfeer, wat niet betekent dat je christen moet zijn om er te kamperen. De plaatsen zijn uitzonderlijk ruim, ongeveer honderdtwintig tot tweehonderdvijftig vierkante meter, en de comfortplaatsen hebben eigen water, afvoer en elektra. Wie zonder spullen komt, huurt een safaritent of een Nomadennest, een compleet ingerichte bell tent voor twee personen. Het sanitairgebouw heeft vloerverwarming en een aparte voorziening voor mindervaliden.

De Berenkuil is de bekendste gezinscamping van Drenthe en daarmee niet de eerste naam die je bij een stille sterrenhemel verwacht. Toch hoort hij in dit rijtje thuis, om twee redenen. De eerste is de ligging: Grolloo ligt tegen de Boswachterij Grolloo en het Grollooerveen aan, een aaneengesloten gebied van zo'n vijftienhonderd hectare bos en veen waar geen straatverlichting staat. De tweede is dat het hele terrein autovrij is zodra de slagboom achter je dichtvalt. Geen koplampen die over je tent strijken als de buren om elf uur nog even terugkomen; dat scheelt meer dan je denkt.

Wees wel eerlijk over wat voor camping dit is. Op 55 hectare staan meer dan vijfentwintig speeltuinen, een verwarmd openluchtzwembad, een waterspeeltuin met spraypark en een speelvijver met eigen zandstrandje, en in de schoolvakanties is er elke avond om zeven uur de Berenpret-theatershow in het openluchttheater. Rond het zwembad, de supermarkt Super de Beer en pannenkoekenrestaurant Het Bommelhoes is het 's avonds gewoon verlicht. Maar de kampeervelden strekken zich uit tot diep in het bos, en zodra het theater is afgelopen en de kinderen in de slaapzak liggen, wordt het aan de randen van het terrein verrassend donker. De camping ontving in 2026 opnieuw het ANWB TOP-keurmerk.

Voor sterren kijken is een open horizon minstens zo belangrijk als duisternis, en daarin heeft De Balloohoeve een streepje voor op de bosrijke campings in dit overzicht. De camping hoort bij de gelijknamige boerderij in het esdorp Balloo, tussen Rolde en Assen, en ligt zo dat je over de omliggende velden uitkijkt. Aan drie kanten grenst het gebied aan natuur zonder verlichting: het Balloerveld, de Kampsheide en de beekdalen van de Drentsche Aa. Het Pieterpad loopt er vlak langs.

Het is een echte boerencamping met ruim twintig ruime plaatsen met elektra, geen animatie en geen zwembad. Het sanitairgebouw is in 2017 vernieuwd, heeft vloerverwarming en is ook toegankelijk voor mindervalide gasten; er zijn een afwasplaats met warm water, een wasmachine en een droger, en gratis wifi. In de boerderijwinkel bij de receptie liggen streekproducten van het eigen bedrijf, van vlees en groente tot vers brood, en op het erf is een theeschenkerij met zelfgemaakt boerenijs. Bijzonder is dat je hier je paard mee kunt nemen: er zijn weidegang en stallen, en ook huifkarren zijn welkom.

Het Bargerveen in de zuidoostpunt van Drenthe is een van de laatste grote hoogveengebieden van Nederland en een van de leegste hoeken van de provincie: nauwelijks bebouwing, nauwelijks wegen en dus nauwelijks kunstlicht. Camping Bosveen ligt aan de Verlengde Scheperweg bij Klazienaveen, op fiets- en wandelafstand van dat gebied. Met zeventien plaatsen is het een van de kleinste campings in dit overzicht, en het is bewust een rustcamping: er overnachten geen gezinnen met kinderen, waardoor het er vanaf een uur of negen 's avonds al stil is.

Dat levert een zeldzaam soort kampeervakantie op. De auto parkeer je naast het veld, zodat het kampeerterrein zelf autovrij blijft. Er is een overdekt verwarmd zwembad, wat voor een camping van dit formaat opvallend is, en een gemeenschappelijke woonkamer waar je zelf koffie of thee zet. De prijs is all-in: vrijwel alles zit erbij, behalve de toeristenbelasting. Emmen ligt zo'n tien kilometer naar het noordwesten, dus daar hangt wel wat lichtgloed; kijk hier vooral naar het zuiden en oosten, over het veen en de Duitse grens.